Nghề nhuộm chàm ở Tà Xùa: Khi sắc chàm trở thành sinh kế của người Mông

08/07/2026, 09:22

Nghề nhuộm chàm truyền thống của người Mông ở Tà Xùa đang được khôi phục thành sản phẩm du lịch trải nghiệm, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.

Từ những chum chàm từng bị bỏ quên trong các nếp nhà người Mông ở Tà Xùa, nghề nhuộm chàm truyền thống đang dần được đánh thức. Không chỉ gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nghề thủ công lâu đời còn trở thành sản phẩm du lịch trải nghiệm, mở thêm cơ hội việc làm và tăng thu nhập cho người dân vùng cao.

Khi sản phẩm địa phương dần trở thành sinh kế. Ảnh nhân vật cung cấp

Tại bản Chống Tra, xã Tà Xùa (Sơn La), nghề nhuộm chàm vốn gắn bó với đời sống của người Mông nhiều thế hệ đang được khôi phục. Màu chàm không chỉ tạo nên những bộ trang phục truyền thống mà còn lưu giữ tri thức dân gian về cây chàm, kỹ thuật nhuộm và thẩm mỹ của cộng đồng.

Nghề nhuộm chàm đang được các bạn trẻ tạo thành trải nghiệm thú vị khi đến Tà Xùa. Ảnh nhân vật cung cấp

Xuất phát từ mong muốn để nhiều hộ dân cùng hưởng lợi từ du lịch, hai bạn trẻ Nguyễn Thịnh và Thào A Trống đã xây dựng Xưởng Chàm Tà Xùa vào năm 2025. Thay vì chỉ kinh doanh dịch vụ lưu trú, họ lựa chọn đưa nghề nhuộm chàm trở thành trải nghiệm văn hóa, giúp du khách hiểu hơn về đời sống và bản sắc của người Mông.

Khách du lịch đang trải nghiệm một quy trình nhuộm tràm cùng bà con nơi đây. Ảnh nhân vật cung cấp

Đến với xưởng, du khách được chính người dân hướng dẫn vẽ sáp ong, nhuộm chàm và hoàn thiện những chiếc khăn hoặc túi vải mang dấu ấn riêng. Những sản phẩm thủ công không chỉ là quà lưu niệm mà còn giúp người tham gia cảm nhận giá trị của một nghề truyền thống được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Hiện mỗi tháng, Xưởng Chàm Tà Xùa sản xuất khoảng 100 sản phẩm và đón nhiều đoàn khách đến trải nghiệm. Quy mô chưa lớn nhưng đã tạo thêm việc làm cho người dân địa phương, đồng thời chứng minh rằng những giá trị văn hóa bản địa hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực phát triển kinh tế nếu được khai thác phù hợp.

Câu chuyện ở Tà Xùa cho thấy bảo tồn văn hóa không chỉ dừng ở việc lưu giữ ký ức mà còn là tìm ra cách để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống. Khi những chum chàm được khuấy đều mỗi ngày và những tấm vải thủ công theo chân du khách đi khắp nơi, sắc chàm của người Mông không chỉ giữ hồn bản sắc mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho cộng đồng vùng cao.

Thu Hương tổng hợp