Tiếng trống Mê Linh, cải lương lịch sử, NSND Ngọc Trinh, Hai Bà Trưng, cải lương Việt Nam, sân khấu truyền thống, nghệ thuật cải lương, Âm vang Việt

04/06/2026, 16:28

Vở cải lương kinh điển “Tiếng trống Mê Linh” được NSND Hồ Ngọc Trinh làm mới với nhiều sáng tạo sân khấu, góp phần đưa cải lương lịch sử đến gần hơn với khán giả trẻ.

Nhắc đến cải lương lịch sử Việt Nam, “Tiếng trống Mê Linh” luôn được xem là một tượng đài đặc biệt. Tác phẩm không chỉ gắn liền với hình tượng Hai Bà Trưng – những nữ anh hùng đầu tiên trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc – mà còn là một trong những vở diễn kinh điển góp phần tạo nên thời kỳ vàng son của sân khấu cải lương Nam Bộ.

Gần đây, việc NSND Hồ Ngọc Trinh cùng Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ quyết định tái dựng vở diễn đã thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn và đông đảo khán giả yêu sân khấu. Điều đáng chú ý không nằm ở việc phục dựng một tác phẩm nổi tiếng, mà ở cách ê-kíp lựa chọn làm mới vở diễn để phù hợp với nhịp sống và thị hiếu của công chúng hôm nay.

Ra đời từ câu chuyện lịch sử về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng vào những năm đầu Công nguyên, “Tiếng trống Mê Linh” tái hiện khí phách quật cường của dân tộc Việt trước ách đô hộ của nhà Đông Hán. Trong tác phẩm, hình ảnh Trưng Trắc, Trưng Nhị và nghĩa quân không chỉ đại diện cho tinh thần yêu nước mà còn tôn vinh vai trò của người phụ nữ trong lịch sử dân tộc. Chính giá trị lịch sử và nhân văn ấy đã giúp vở diễn duy trì sức sống qua nhiều thế hệ.

Theo NSND Hồ Ngọc Trinh, thử thách lớn nhất khi dựng lại một tác phẩm kinh điển là phải dung hòa giữa việc bảo tồn nguyên tác và tạo nên sức sống mới. Nếu thay đổi quá nhiều, tác phẩm có thể mất đi bản sắc vốn có; nhưng nếu giữ nguyên hoàn toàn, vở diễn sẽ khó tiếp cận lớp khán giả trẻ trong bối cảnh giải trí hiện đại phát triển mạnh mẽ.

Từ quan điểm đó, phiên bản mới của “Tiếng trống Mê Linh” được đầu tư kỹ lưỡng về mỹ thuật sân khấu, phục trang và âm nhạc. Ngoài các làn điệu cải lương truyền thống, ê-kíp còn đưa vào những yếu tố âm nhạc hiện đại và võ cổ truyền Việt Nam nhằm tạo nên không khí sân khấu giàu cảm xúc, tăng tính hấp dẫn về thị giác nhưng vẫn giữ được tinh thần của cải lương sử Việt.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là hình tượng voi trận được tái hiện trên sân khấu bằng mô hình kích thước lớn. Hình ảnh này không chỉ tạo hiệu ứng thị giác mạnh mà còn góp phần khắc họa rõ nét hơn tầm vóc của Hai Bà Trưng trong lịch sử dân tộc. Việc đầu tư những chi tiết sân khấu quy mô cho thấy nỗ lực nâng cao trải nghiệm của người xem, đặc biệt là thế hệ khán giả trẻ vốn quen với các loại hình giải trí hiện đại.

Bên cạnh yếu tố dàn dựng, phiên bản mới còn ghi nhận sự kết hợp giữa các nghệ sĩ giàu kinh nghiệm và lực lượng trẻ trưởng thành từ các cuộc thi cải lương. Những gương mặt như NSƯT Ngọc Đợi, Thu Mỹ, Lê Hoàng Nghi, Võ Hoàng Dư hay Quỳnh Nhi mang đến nguồn năng lượng mới cho những lớp diễn vốn đã trở thành kinh điển trên sân khấu cải lương.

Việc trao cơ hội cho thế hệ nghệ sĩ trẻ cũng phản ánh một vấn đề lớn của sân khấu truyền thống hiện nay: bài toán kế thừa. Muốn cải lương tiếp tục tồn tại và phát triển, không chỉ cần bảo tồn tác phẩm mà còn phải đào tạo lực lượng nghệ sĩ đủ khả năng tiếp nối những giá trị mà các thế hệ đi trước để lại.

Ở góc độ văn hóa, sự trở lại của “Tiếng trống Mê Linh” mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một vở diễn sân khấu. Đây là minh chứng cho thấy các tác phẩm lịch sử vẫn có khả năng chạm đến cảm xúc công chúng nếu được kể lại bằng ngôn ngữ nghệ thuật phù hợp với thời đại. Lịch sử không chỉ tồn tại trong sách giáo khoa mà có thể sống động trên sân khấu, giúp người xem hiểu hơn về cội nguồn dân tộc thông qua cảm xúc và trải nghiệm nghệ thuật.

Trong bối cảnh nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống đang đối mặt với thách thức về khán giả, những nỗ lực làm mới như “Tiếng trống Mê Linh” cho thấy một hướng đi tích cực. Đó không phải là thay đổi bản chất của cải lương mà là tìm cách để những giá trị cốt lõi của loại hình nghệ thuật này tiếp tục được lan tỏa tới công chúng hôm nay.

Sự hồi sinh của một tác phẩm kinh điển cũng là lời khẳng định rằng cải lương vẫn còn nhiều cơ hội phát triển nếu biết kết hợp hài hòa giữa truyền thống và đổi mới. Khi tiếng trống Mê Linh vang lên trên sân khấu hôm nay, đó không chỉ là âm thanh của một câu chuyện lịch sử, mà còn là nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lòng yêu nước, tinh thần quật cường và những giá trị văn hóa đã làm nên bản sắc Việt Nam.

Thu Hương tổng hợp