Tiếng ru Then: Khi âm nhạc dân gian bước vào không gian điện ảnh liêu trai

10/06/2026, 16:29

Ca khúc Tiếng ru then của nhạc sĩ Cao Bá Hưng và ca sĩ 52Hz đưa nghệ thuật hát Then cùng âm nhạc dân gian miền núi phía Bắc vào không gian điện ảnh hiện đại, mở ra hướng tiếp cận mới cho di sản văn hóa.

Không chỉ là ca khúc nhạc phim của bộ phim Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng, Tiếng ru then còn cho thấy một xu hướng đáng chú ý của âm nhạc Việt Nam đương đại: đưa chất liệu dân gian vào những không gian sáng tạo mới. Từ nghệ thuật hát Then, tiếng đàn tính đến những âm thanh đặc trưng của núi rừng phía Bắc, các nghệ sĩ trẻ đã tạo nên một tác phẩm vừa mang hơi thở truyền thống vừa đậm màu sắc điện ảnh hiện đại.

Lời ru dịu dàng giữa thế giới huyền bí

Ra mắt ngày 13/4/2026 trên nền tảng YouTube, Tiếng ru then nhanh chóng thu hút hàng trăm nghìn lượt xem và trở thành một trong những điểm nhấn của bộ phim điện ảnh Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng. Điều đặc biệt là ca khúc không đi theo lối mòn thường thấy của dòng nhạc phim kinh dị với những âm thanh dồn dập, ám ảnh, mà lựa chọn một hướng tiếp cận hoàn toàn khác: lời ru của người mẹ giữa đại ngàn.

Trong khi bộ phim khai thác truyền thuyết dân gian về những thế lực siêu nhiên nơi núi rừng phía Bắc, ca khúc lại mở ra bằng những giai điệu nhẹ nhàng, sâu lắng. Sự đối lập này tạo nên hiệu ứng cảm xúc đặc biệt, giúp khán giả cảm nhận rõ hơn chiều sâu văn hóa và tâm linh ẩn phía sau câu chuyện điện ảnh.

Theo chia sẻ của nhạc sĩ Cao Bá Hưng, mục tiêu của ê-kíp không phải tạo ra một bản nhạc đáng sợ mà là một lời ru bình yên của người mẹ dành cho con giữa không gian núi rừng huyền bí. Chính lựa chọn này đã tạo nên màu sắc riêng cho Tiếng ru then.

Hát Then – nguồn cảm hứng từ di sản văn hóa nhân loại

Điểm đặc biệt của ca khúc nằm ở việc khai thác nghệ thuật hát Then – loại hình di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh năm 2019. Trong đời sống của đồng bào Tày, Nùng, Thái vùng núi phía Bắc, Then không chỉ là một hình thức nghệ thuật dân gian mà còn gắn với tín ngưỡng, nghi lễ và đời sống tâm linh cộng đồng.

Tên gọi Tiếng ru then đã thể hiện rõ sự kết hợp giữa hai lớp giá trị văn hóa. “Ru” gợi đến tình mẫu tử, ký ức tuổi thơ và sự chở che, trong khi “Then” gợi nhớ đến những nghi lễ dân gian, những lời cầu an và niềm tin tâm linh của đồng bào miền núi. Khi kết hợp lại, ca khúc vừa mang nét gần gũi đời thường, vừa tạo cảm giác linh thiêng, huyền ảo.

Đây cũng là cách các nghệ sĩ trẻ tiếp cận di sản theo hướng mới: không phục dựng nguyên bản mà chắt lọc tinh thần văn hóa để đưa vào sáng tạo đương đại.

Âm thanh núi rừng trong ngôn ngữ âm nhạc hiện đại

Một trong những yếu tố được đánh giá cao ở Tiếng ru then là khả năng tái hiện không gian văn hóa miền núi phía Bắc bằng âm thanh. Ca khúc sử dụng nhiều nhạc cụ truyền thống như đàn tính, đàn nhị, khèn, tiêu, sáo cùng các nhạc khí tạo âm đặc trưng của hát Then.

Tiếng đàn tính đóng vai trò như “linh hồn” của tác phẩm, tạo nên sợi dây kết nối với văn hóa Then truyền thống. Trong khi đó, tiếng sáo và tiếng tiêu mang đến cảm giác bảng lảng, xa xăm như hơi thở của núi rừng. Các lớp âm thanh được hòa quyện cùng kỹ thuật phối khí hiện đại, tạo nên một không gian âm nhạc điện ảnh giàu cảm xúc.

Đáng chú ý, Cao Bá Hưng còn đưa vào tác phẩm những nhạc cụ trị liệu như chuông xoay và trống thép, tạo nên màu sắc âm thanh mới lạ nhưng vẫn hài hòa với chất liệu dân gian. Đây là một trong những yếu tố giúp Tiếng ru then vừa mang bản sắc truyền thống vừa phù hợp với thị hiếu khán giả trẻ.

Thế hệ trẻ và hành trình làm mới chất liệu dân gian

Sự kết hợp giữa nhạc sĩ trẻ Cao Bá Hưng và ca sĩ 52Hz được xem là một minh chứng cho xu hướng ngày càng nhiều nghệ sĩ trẻ tìm về với văn hóa dân gian như một nguồn cảm hứng sáng tạo. Thay vì xem dân gian là những giá trị thuộc về quá khứ, họ lựa chọn tiếp cận bằng tư duy hiện đại, biến di sản thành chất liệu cho các sản phẩm nghệ thuật mới.

Giọng hát mỏng, mơ hồ và giàu chất điện ảnh của 52Hz góp phần tạo nên bầu không khí huyền ảo cho ca khúc. Sự kết hợp này cho thấy nghệ sĩ trẻ không còn bó hẹp dân gian trong khuôn khổ truyền thống mà đang tìm cách đưa di sản bước vào đời sống đương đại bằng ngôn ngữ âm nhạc mới.

Để dân gian tiếp tục sống trong đời sống hôm nay

Tiếng ru then không chỉ là một bản nhạc phim thành công mà còn phản ánh xu hướng đáng chú ý của âm nhạc Việt Nam hiện nay. Khi các nghệ sĩ trẻ chủ động tìm đến chất liệu văn hóa truyền thống, di sản không còn là những giá trị tĩnh mà tiếp tục được làm mới, lan tỏa và kết nối với công chúng bằng nhiều hình thức sáng tạo khác nhau.

Từ những giai điệu Then vang lên giữa không gian điện ảnh đến tiếng đàn tính hòa cùng âm nhạc hiện đại, Tiếng ru then cho thấy sức sống bền bỉ của văn hóa dân gian Việt Nam. Đó cũng là minh chứng rằng di sản hoàn toàn có thể bước vào đời sống nghệ thuật đương đại mà vẫn giữ được hồn cốt văn hóa vốn có.

Trà My tổng hợp