“Sắc Xẩm” – Khi di sản dân gian hòa nhịp cùng thời trang và hơi thở Gen Z

21/05/2026, 14:31

Không còn xuất hiện trong không gian biểu diễn truyền thống quen thuộc, nghệ thuật Hát Xẩm đang được thế hệ trẻ tiếp cận bằng những hình thức sáng tạo mới mẻ và gần gũi hơn với đời sống đương đại.

Chương trình nghệ thuật Sắc Xẩm do sinh viên lớp Báo chí 13A, Khoa Viết văn - Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức đã mang đến một không gian nghệ thuật giàu tính kết nối giữa di sản dân gian và hơi thở Gen Z thông qua sự kết hợp giữa hát Xẩm, trình diễn thời trang và sân khấu hiện đại.

Khi di sản bước ra khỏi không gian cũ

Lấy cảm hứng từ nghệ thuật Hát Xẩm — loại hình diễn xướng dân gian được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022 — chương trình hướng tới thông điệp: “Di sản không đứng yên trong quá khứ mà luôn có khả năng chuyển mình để tiếp tục sống trong thời đại mới”.

Không đơn thuần tái hiện nghệ thuật truyền thống theo lối quen thuộc, “Sắc Xẩm” lựa chọn cách tiếp cận mới bằng việc kết hợp âm nhạc dân gian với trình diễn thời trang, hiệu ứng sân khấu và ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại nhằm tạo nên trải nghiệm đa giác quan cho khán giả trẻ.

Điểm nhấn của chương trình là phần biểu diễn của Xẩm Hà Thành với sự tham gia của các nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa, Nguyễn Quang Long và nghệ sĩ trẻ Trần Bá Nam Khánh qua các tiết mục “Xẩm Thập Ân” và “Tránh xa tệ nạn”.

Những làn điệu Xẩm truyền thống được phối khí mới, kết hợp cùng hơi thở hiện đại đã tạo nên nhiều cảm xúc và sự kết nối với khán giả trẻ có mặt tại chương trình.

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ thời đại

Không gian nghệ thuật của “Sắc Xẩm” còn được mở rộng qua các bộ sưu tập thời trang lấy cảm hứng từ văn hóa truyền thống như nón quai thao, áo tứ thân, hoa sen thời Lê hay nghệ thuật Pháp lam Huế.

Trên nền nhạc Xẩm phối khí hiện đại, các thiết kế mang tinh thần đương đại đã tạo nên sự giao thoa giữa di sản và thời trang trẻ. Nhiều bộ sưu tập sử dụng chất liệu, phom dáng và họa tiết truyền thống nhưng được tái cấu trúc bằng tư duy thiết kế mới, góp phần tạo dấu ấn thị giác đặc sắc trên sàn diễn.

Theo nghệ sĩ Nguyễn Quang Long, hát Xẩm không chỉ chứa đựng giá trị âm nhạc dân gian mà còn là chất liệu giàu sức sống để các thế hệ nghệ sĩ tiếp tục sáng tạo.

Trong khi đó, nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa cho rằng việc kết hợp Xẩm với Rap hay EDM từng gây nhiều tranh luận, nhưng đó cũng là cách để di sản tiếp tục tồn tại và tiếp cận công chúng trẻ trong thời đại số.

Di sản chỉ thực sự sống khi được thế hệ trẻ tiếp nối

Không chỉ là một chương trình nghệ thuật của sinh viên, “Sắc Xẩm” cho thấy nỗ lực của người trẻ trong hành trình đưa văn hóa truyền thống bước ra khỏi những không gian quen thuộc để tiếp cận công chúng bằng tư duy sáng tạo mới.

Khán phòng 270 chỗ ngồi chật kín khán giả phần nào cho thấy người trẻ hôm nay không quay lưng với di sản, mà đang tìm cách kết nối với văn hóa dân tộc theo ngôn ngữ của chính thế hệ mình.

Giữa dòng chảy hiện đại hóa, những chương trình như “Sắc Xẩm” đang góp phần mở ra hướng tiếp cận mới cho nghệ thuật truyền thống — nơi di sản không chỉ được bảo tồn trong ký ức hay bảo tàng, mà tiếp tục sống động trong thời trang, âm nhạc, sân khấu và nhịp sống đương đại của Gen Z Việt Nam hôm nay.

Thu Hương tổng hợp