Để võ cổ truyền Bình Định vươn tầm di sản nhân loại

30/07/2026, 11:37

Võ cổ truyền Bình Định được bảo tồn, trao truyền và quảng bá thông qua Liên hoan quốc tế võ cổ truyền Việt Nam, hướng tới mục tiêu được UNESCO ghi danh là di sản của nhân loại.

Từ những lò võ truyền thống, các bài quyền và bài binh khí được lưu truyền qua nhiều thế hệ, võ cổ truyền Bình Định đang từng bước khẳng định giá trị như một di sản sống của cộng đồng. Liên hoan quốc tế võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX – Gia Lai 2026 không chỉ là ngày hội của những người yêu võ thuật mà còn mở ra cơ hội quảng bá tinh hoa võ Việt, thúc đẩy bảo tồn và hướng tới mục tiêu được UNESCO ghi danh.

Bình Định, nay thuộc tỉnh Gia Lai, từ lâu được xem là một trong những cái nôi của võ cổ truyền Việt Nam. Trải qua nhiều thế hệ, các bài quyền, bài binh khí, nghi lễ và đạo lý của người học võ vẫn được gìn giữ, trao truyền, trở thành một phần trong đời sống văn hóa của cộng đồng.

Võ cổ truyền không chỉ là kỹ năng rèn luyện sức khỏe hay tự vệ mà còn chứa đựng những giá trị về tinh thần thượng võ, lòng yêu nước, ý chí kiên cường và đạo lý tôn sư trọng đạo. Chính chiều sâu lịch sử, văn hóa cùng sức sống bền bỉ trong cộng đồng đã tạo nên giá trị đặc sắc của di sản này.

Võ cổ truyền Bình Định hiện đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Hồ sơ đề cử cũng đang được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình UNESCO xem xét để đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Liên hoan quốc tế võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX – Gia Lai 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 2 đến 5/8/2026, với chủ đề “Võ cổ truyền Việt Nam – Tinh hoa ngời sáng”. Sự kiện quy tụ hàng trăm võ sư, võ sĩ đến từ nhiều quốc gia cùng các đoàn võ thuật trong nước.

Không chỉ là sân chơi giao lưu, biểu diễn và thi đấu, liên hoan còn là dịp để giới thiệu lịch sử, kỹ thuật và những giá trị văn hóa đặc sắc của võ cổ truyền Việt Nam đến đông đảo công chúng quốc tế.

Thông qua các màn biểu diễn, hoạt động trải nghiệm và giao lưu giữa các đoàn võ thuật, võ cổ truyền có thêm cơ hội vượt ra khỏi không gian của các võ đường, tiếp cận du khách và trở thành một dấu ấn văn hóa đặc trưng của vùng đất võ.

Một kỳ liên hoan dù có quy mô lớn cũng không thể thay thế quá trình gìn giữ diễn ra hằng ngày trong cộng đồng. Sức sống của võ cổ truyền được thể hiện qua những lò võ vẫn sáng đèn, những võ đường tiếp tục truyền dạy, những bài quyền được thực hành và lớp trẻ vẫn yêu thích, theo học.

Bởi vậy, bảo tồn võ cổ truyền không chỉ là lưu giữ các bài võ hay tư liệu lịch sử mà còn phải tạo điều kiện để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại. Việc hỗ trợ các võ đường, tôn vinh võ sư, mở rộng hoạt động truyền dạy và đưa võ cổ truyền vào trường học được xem là những giải pháp quan trọng để duy trì mạch nguồn di sản.

Bên cạnh giá trị văn hóa, võ cổ truyền còn có tiềm năng trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc. Các chương trình biểu diễn, không gian trải nghiệm, hoạt động giao lưu quốc tế và hành trình khám phá những làng võ có thể góp phần tạo thêm sức hút cho du lịch văn hóa.

Khi được tổ chức bài bản, võ cổ truyền không chỉ tạo ra cơ hội quảng bá bản sắc địa phương mà còn có thể đóng góp cho phát triển kinh tế và các ngành công nghiệp văn hóa. Đây là hướng đi giúp di sản vừa được bảo tồn vừa tạo ra giá trị mới trong đời sống hiện đại.

Việc được UNESCO ghi danh không chỉ là sự công nhận về giá trị lịch sử và văn hóa mà còn là cơ hội để võ cổ truyền Bình Định được quảng bá rộng rãi hơn trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, danh hiệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi di sản tiếp tục được cộng đồng gìn giữ và trao truyền. Những lò võ duy trì hoạt động, các võ sư tiếp tục truyền nghề và thế hệ trẻ chủ động tiếp nối mới chính là nền tảng bền vững để võ cổ truyền phát triển.

Hành trình đưa võ cổ truyền Bình Định vươn tầm di sản nhân loại vì thế không chỉ bắt đầu từ một hồ sơ đề cử hay một liên hoan quốc tế. Đó là hành trình dài của cộng đồng trong việc gìn giữ tinh hoa võ Việt, để những bài quyền, đạo lý và tinh thần thượng võ tiếp tục sống cùng thời đại.

Trung Nguyên tổng hợp