Phong Nha – Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới thứ 11 của Việt Nam

10/06/2026, 11:32

UNESCO chính thức công nhận Phong Nha – Kẻ Bàng là Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới ngày 5/6/2026, đưa Việt Nam sở hữu 11 khu dự trữ sinh quyển thế giới và tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật của di sản thiên nhiên này.

Ngày 5/6/2026 đánh dấu một cột mốc mới trong hành trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản thiên nhiên Việt Nam khi UNESCO chính thức công nhận Phong Nha – Kẻ Bàng là Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới. Sự kiện đưa Việt Nam nâng tổng số khu dự trữ sinh quyển thế giới lên 11 khu, đồng thời tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của vùng di sản thiên nhiên đặc biệt này.

Theo hồ sơ được UNESCO phê duyệt, Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng có tổng diện tích khoảng 515.830 ha, bao gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp, trải rộng trên nhiều địa bàn thuộc tỉnh Quảng Trị. Khu vực này hiện có hơn 159.000 người sinh sống, tạo nên mô hình điển hình cho việc kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên với phát triển sinh kế cộng đồng và phát triển bền vững.

Đây được xem là danh hiệu quốc tế thứ ba mà Phong Nha – Kẻ Bàng đạt được trong hơn hai thập niên qua. Trước đó, năm 2003, UNESCO lần đầu ghi danh khu vực này là Di sản Thiên nhiên Thế giới nhờ những giá trị nổi bật về địa chất và địa mạo. Đến năm 2015, di sản tiếp tục được công nhận lần thứ hai bởi hệ sinh thái đa dạng sinh học đặc sắc. Gần đây nhất, khu vực này còn trở thành một phần của Di sản Thiên nhiên Thế giới liên biên giới đầu tiên ở Đông Nam Á khi kết nối với Vườn quốc gia Hin Nậm Nô của Lào.

Phong Nha – Kẻ Bàng từ lâu được biết đến như một trong những vùng karst cổ và rộng lớn nhất châu Á. Các nhà khoa học đánh giá hệ thống địa chất nơi đây có lịch sử hình thành khoảng 400 triệu năm, chứa đựng nhiều giá trị đặc biệt về địa chất, địa mạo và tiến trình phát triển của Trái Đất. Đây cũng là nơi tập trung hàng trăm hang động lớn nhỏ, trong đó có nhiều hang động nổi tiếng thế giới như Sơn Đoòng, Phong Nha, Thiên Đường và Hang Én.

Không chỉ nổi bật về địa chất, Phong Nha – Kẻ Bàng còn sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi được đánh giá là một trong những hệ sinh thái nguyên vẹn và đa dạng nhất khu vực Đông Nam Á. Nơi đây là mái nhà của hàng nghìn loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm và đặc hữu cần được ưu tiên bảo tồn. Chính những giá trị sinh học đặc sắc này đã giúp khu vực đáp ứng các tiêu chí khắt khe của UNESCO đối với mạng lưới khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Theo các chuyên gia bảo tồn, danh hiệu Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới không chỉ là sự ghi nhận đối với giá trị thiên nhiên mà còn là sự đánh giá cao đối với mô hình quản lý bền vững. Một khu dự trữ sinh quyển phải đáp ứng đồng thời ba mục tiêu gồm bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế - xã hội và hỗ trợ nghiên cứu, giáo dục môi trường. Việc Phong Nha – Kẻ Bàng được ghi danh cho thấy những nỗ lực lâu dài của Việt Nam trong việc cân bằng giữa bảo tồn và phát triển.

Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, nhận định việc được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới là dấu mốc quan trọng đối với địa phương cũng như công tác bảo tồn thiên nhiên của Việt Nam. Danh hiệu này mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên, phát triển du lịch sinh thái và tạo thêm động lực cho tăng trưởng xanh trong tương lai.

Bên cạnh ý nghĩa về bảo tồn, việc gia nhập Mạng lưới Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới còn giúp nâng cao hình ảnh của Phong Nha – Kẻ Bàng trên bản đồ du lịch quốc tế. Trong bối cảnh du lịch trải nghiệm thiên nhiên và du lịch bền vững đang trở thành xu hướng toàn cầu, danh hiệu mới được kỳ vọng sẽ thu hút thêm du khách, các tổ chức nghiên cứu và các chương trình hợp tác quốc tế đến với khu di sản.

Việc UNESCO tiếp tục vinh danh Phong Nha – Kẻ Bàng cho thấy giá trị trường tồn của một di sản thiên nhiên đặc biệt không chỉ đối với Việt Nam mà còn đối với nhân loại. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là minh chứng cho những nỗ lực bền bỉ trong hành trình bảo vệ thiên nhiên, gìn giữ đa dạng sinh học và phát triển bền vững cho các thế hệ tương lai.

Vy Oanh tổng hợp