Gen Z khám phá di sản Kinh Bắc bằng trải nghiệm đa giác quan: Khi truyền thống gặp gỡ sáng tạo hiện đại

08/06/2026, 16:07

Chương trình “Trạm Kinh Bắc” ngày 7/6/2026 mang đến hành trình khám phá dân ca Quan họ, tranh Đông Hồ và làng nghề truyền thống bằng trải nghiệm đa giác quan dành cho giới trẻ.

Tối ngày 7/6/2026, tại Hà Nội, chương trình trải nghiệm văn hóa "Trạm Kinh Bắc" do sinh viên Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam tổ chức đã thu hút đông đảo bạn trẻ tham gia. Không chỉ là một hoạt động giao lưu văn hóa, chương trình còn mở ra hành trình khám phá những giá trị đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc thông qua nhiều hình thức trải nghiệm sáng tạo, kết hợp giữa truyền thống và hơi thở đương đại.

Lấy cảm hứng từ kho tàng di sản phong phú của Bắc Ninh – vùng đất được xem là cái nôi của nhiều giá trị văn hóa tiêu biểu của dân tộc, "Trạm Kinh Bắc" được xây dựng như một chuỗi không gian tương tác đa giác quan. Mỗi "trạm dừng" là một lát cắt văn hóa khác nhau, giúp người tham dự tiếp cận di sản không chỉ bằng việc quan sát mà còn bằng trải nghiệm trực tiếp.

Bước vào không gian chương trình, người tham dự được sống trong bầu không khí đậm chất Kinh Bắc với hình ảnh cổng làng, mái đình, những nếp nhà truyền thống và các biểu tượng văn hóa quen thuộc của vùng quê Bắc Bộ. Những ký ức về làng quê xưa được tái hiện sinh động bằng ngôn ngữ thị giác hiện đại, tạo nên sự kết nối gần gũi giữa quá khứ và hiện tại.

Điểm nhấn nổi bật của chương trình là không gian Quan họ Bắc Ninh – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh. Những làn điệu Quan họ mượt mà của các liền anh, liền chị vang lên giữa lòng Thủ đô đã thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn trẻ. Không chỉ được thưởng thức nghệ thuật biểu diễn, người tham dự còn có cơ hội giao lưu với các nghệ nhân và tìm hiểu sâu hơn về lịch sử hình thành, giá trị văn hóa cũng như sức sống của dân ca Quan họ trong đời sống đương đại.

Đặc biệt, chương trình có sự tham gia chia sẻ của NSND Thúy Hường và NSƯT Trung Kiên. Qua những câu chuyện thực tế, các nghệ sĩ đã giúp người trẻ hiểu rõ hơn về hành trình bảo tồn và phát huy giá trị của Quan họ trong bối cảnh xã hội hiện đại, đồng thời truyền cảm hứng để thế hệ trẻ chủ động tham gia gìn giữ di sản văn hóa dân tộc.

Không dừng lại ở việc thưởng thức nghệ thuật, "Trạm Kinh Bắc" còn mang đến nhiều hoạt động trải nghiệm trực tiếp. Một trong những hoạt động thu hút đông đảo người tham gia là trải nghiệm têm trầu cánh phượng – nét văn hóa đặc trưng trong sinh hoạt Quan họ. Trong truyền thống Kinh Bắc, miếng trầu têm cánh phượng không chỉ là lễ vật giao tiếp mà còn là biểu tượng của sự trân trọng và nét đẹp ứng xử của người Quan họ. Việc trực tiếp thực hành têm trầu giúp các bạn trẻ hiểu rõ hơn về những giá trị văn hóa tưởng chừng rất quen thuộc nhưng đang dần ít xuất hiện trong đời sống hiện đại.

Bên cạnh đó, người tham dự còn được trải nghiệm làm tranh Đông Hồ – dòng tranh dân gian nổi tiếng gắn liền với làng Đông Hồ của Bắc Ninh. Dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân, nhiều bạn trẻ lần đầu tiên được trực tiếp in tranh bằng bản khắc gỗ truyền thống, từ đó cảm nhận được sự công phu và giá trị nghệ thuật của dòng tranh đã tồn tại hàng trăm năm. Đây cũng là một trong những di sản đang được địa phương và cộng đồng nỗ lực bảo tồn, quảng bá tới thế hệ trẻ.

Không gian làng nghề truyền thống cũng để lại nhiều ấn tượng với hoạt động trải nghiệm làm hương đen làng Chóa – một nghề thủ công lâu đời của Bắc Ninh. Thông qua việc trực tiếp tham gia các công đoạn làm hương, người trẻ có cơ hội tìm hiểu về tri thức dân gian, kỹ năng nghề truyền thống cũng như vai trò của các làng nghề trong đời sống văn hóa vùng Kinh Bắc.

Điểm đặc biệt của chương trình là cách tiếp cận di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Các tiết mục biểu diễn, không gian ánh sáng, hoạt động tương tác và hình thức trưng bày đều được thiết kế phù hợp với thói quen tiếp nhận của giới trẻ. Điều này giúp các giá trị truyền thống trở nên gần gũi hơn, thay vì chỉ xuất hiện trong sách vở hay bảo tàng.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, việc tìm ra những phương thức mới để kể câu chuyện di sản đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Những mô hình như "Trạm Kinh Bắc" cho thấy khi di sản được tiếp cận bằng tư duy sáng tạo, người trẻ hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tích cực trong công cuộc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Không chỉ đơn thuần là một sự kiện văn hóa, "Trạm Kinh Bắc" còn là minh chứng cho xu hướng ngày càng rõ nét: thế hệ Gen Z đang tìm cách kết nối với di sản theo cách riêng của mình. Thay vì chỉ đứng ngoài quan sát, họ muốn trực tiếp trải nghiệm, tương tác và trở thành một phần của câu chuyện văn hóa. Chính những hoạt động như vậy đang góp phần xóa nhòa khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại, để di sản không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục sống động trong đời sống hôm nay.

Thu Hương tổng hợp