Tục kết chạ – Di sản nghìn năm của nghĩa tình làng Việt

23/07/2026, 10:06

Tục kết chạ giữa hai làng cổ Vạn Phúc và Nga My đã được gìn giữ gần 1.000 năm, trở thành biểu tượng của tinh thần đoàn kết và nghĩa tình trong văn hóa làng Việt.

Giữa nhịp sống hiện đại, tục kết chạ giữa hai làng cổ Vạn Phúc và Nga My (Hà Nội) vẫn được gìn giữ như một minh chứng sống động cho tinh thần đoàn kết của người Việt. Suốt gần một thiên niên kỷ, lời giao ước kết nghĩa giữa hai cộng đồng không chỉ được lưu truyền qua các nghi lễ mà còn trở thành biểu tượng của văn hóa làng xã Việt Nam.

Tục kết chạ (còn gọi là kết nghĩa, ăn chạ, giao hiếu) là hình thức hai làng kết nghĩa anh em, coi nhau như người một nhà, cùng hỗ trợ trong sản xuất, đời sống và các nghi lễ truyền thống. Phong tục này từng khá phổ biến ở đồng bằng Bắc Bộ, nhưng hiện chỉ còn rất ít nơi duy trì được gần như nguyên vẹn.

Lễ hội làng Vạn Phúc.

Theo thần phả và nhiều tư liệu lịch sử, tục kết chạ giữa Vạn Phúc và Nga My bắt nguồn từ thời vua Lý Thái Tổ. Trong quá trình trị thủy, người dân hai làng đã cùng nhau đắp đê, vượt qua thiên tai và từ đó kết nghĩa anh em. Trải qua gần 1.000 năm với nhiều biến động lịch sử, mối giao hảo ấy vẫn được gìn giữ, trở thành một trong những trường hợp tiêu biểu của văn hóa làng Việt.

Điểm đặc biệt của tục kết chạ không chỉ nằm ở nghi lễ mà còn ở cách người dân hai làng ứng xử với nhau trong đời sống. Họ gọi nhau là "quan anh", tham dự lễ hội của nhau, chia sẻ niềm vui, giúp đỡ khi gặp khó khăn và cùng gìn giữ những quy ước đã được truyền qua nhiều thế hệ. Chính sự tiếp nối liên tục ấy đã biến tục kết chạ thành một di sản sống, hiện diện trong đời sống cộng đồng chứ không chỉ tồn tại trong sử sách.

Nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm nghĩa tình giao hảo, câu chuyện kết chạ giữa hai làng đã được tái hiện bằng chương trình nghệ thuật sử thi ngay tại đình Vạn Phúc. Việc đưa một phong tục truyền thống lên sân khấu giúp công chúng, đặc biệt là giới trẻ, hiểu hơn về giá trị của văn hóa làng xã và tinh thần cố kết cộng đồng của người Việt.

Trong bối cảnh đô thị hóa và hội nhập, những phong tục như kết chạ không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn gợi mở cách bảo tồn văn hóa dựa trên chính cộng đồng. Khi người dân vẫn tiếp tục thực hành các nghi lễ, duy trì mối quan hệ gắn bó và truyền lại cho thế hệ sau, tục kết chạ sẽ tiếp tục là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa làng Việt.

Thu Hương tổng hợp