Sơn mài Bối Khê – Giữ hồn nghề trong hơi thở mới

29/06/2026, 17:38

Làng nghề sơn mài Bối Khê (Hà Nội) bền bỉ gìn giữ kỹ thuật sơn mài truyền thống, đồng thời đổi mới thiết kế để đưa tinh hoa nghề thủ công Việt Nam đến gần hơn với đời sống hiện đại.

Hơn bốn thế kỷ gắn bó với nghề sơn mài, làng Bối Khê vẫn bền bỉ lưu giữ những kỹ thuật thủ công tinh xảo của cha ông. Giữa dòng chảy của thị trường và xu hướng thiết kế hiện đại, các nghệ nhân nơi đây không chỉ gìn giữ nghề cổ mà còn sáng tạo những sản phẩm mới, đưa sơn mài Việt tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Một trong những cái nôi của nghề sơn mài Việt

Làng Bối Khê từ lâu được biết đến là một trong những trung tâm sơn mài nổi tiếng của Việt Nam. Trải qua nhiều thế hệ, người dân vẫn gìn giữ những kỹ thuật truyền thống như sơn son thếp vàng, khảm trai, cẩn trứng và mài nhiều lớp để tạo nên chiều sâu đặc trưng của sản phẩm sơn mài.

Mỗi tác phẩm là kết quả của quá trình lao động công phu, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm.

Giữ nghề bằng đôi bàn tay người thợ

Nghề sơn mài không chỉ là sinh kế mà còn là niềm tự hào của nhiều gia đình tại Bối Khê. Các nghệ nhân vẫn kiên trì truyền dạy kỹ thuật cho lớp trẻ, từ công đoạn tạo vóc, phủ sơn, mài, đánh bóng đến hoàn thiện từng chi tiết nhỏ.

Chính quá trình trao truyền ấy đã giúp làng nghề duy trì bản sắc, giữ được những kỹ thuật thủ công mà máy móc khó có thể thay thế.

Đưa sơn mài đến gần cuộc sống hiện đại

Bên cạnh các sản phẩm truyền thống, nhiều cơ sở sản xuất đã chủ động đổi mới mẫu mã, kết hợp mỹ thuật đương đại với kỹ thuật sơn mài cổ để tạo ra tranh trang trí, đồ nội thất, quà tặng và sản phẩm thủ công phù hợp với thị hiếu mới.

Sự đổi mới này giúp sơn mài Bối Khê mở rộng thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

Khi di sản nghề thủ công tiếp tục được nối dài

Điều làm nên sức sống của Bối Khê không chỉ nằm ở những sản phẩm đẹp mắt mà còn ở tinh thần sáng tạo của các nghệ nhân. Họ lựa chọn giữ nguyên kỹ thuật truyền thống nhưng thay đổi cách kể câu chuyện, để mỗi sản phẩm vừa mang dấu ấn văn hóa Việt vừa phù hợp với không gian sống hiện đại.

Đó là hướng đi giúp làng nghề thích ứng với thị trường mà vẫn bảo tồn được giá trị cốt lõi của nghề sơn mài.

Giữ hồn Việt từ một làng nghề trăm tuổi

Trong bối cảnh nhiều nghề thủ công đứng trước nguy cơ mai một, Bối Khê cho thấy di sản chỉ thực sự có sức sống khi được cộng đồng gìn giữ và không ngừng sáng tạo. Từ những lớp sơn được mài nhẵn qua thời gian đến những thiết kế mang hơi thở mới, mỗi sản phẩm đều là minh chứng cho hành trình tiếp nối giá trị truyền thống bằng tư duy của hôm nay.

Ngọc Thảo tổng hợp