Sân khấu hóa di sản, đánh thức sức sống văn hóa biển

06/07/2026, 09:33

https://vtv.vn/san-khau-hoa-di-san-danh-thuc-suc-song-van-hoa-bien-100260627154246421.htm

Không chỉ tái hiện những nghi lễ truyền thống, chương trình nghệ thuật "Đắk Lắk - Sắc màu di sản miền biển" đã mở ra cách kể mới về văn hóa biển bằng ngôn ngữ sân khấu. Khi những nghi thức thiêng của cư dân ven biển được đưa vào không gian biểu diễn với sự tôn trọng giá trị gốc, di sản không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành trải nghiệm văn hóa hấp dẫn đối với công chúng và du khách.

Di sản bước lên sân khấu

Chương trình "Đắk Lắk - Sắc màu di sản miền biển" mở ra cách kể mới về văn hóa biển, biến di sản thành sức hút của du lịch. Ảnh: Minh Huyền

Diễn ra trong khuôn khổ Lễ hội Cầu ngư 2026, chương trình được tổ chức ngay tại khu phố Đa Ngư, phường Hòa Hiệp, nơi cộng đồng ngư dân đã gìn giữ lễ hội qua nhiều thế hệ. Thay vì tái hiện đơn thuần, chương trình lựa chọn kể câu chuyện về đời sống cư dân biển thông qua nghệ thuật trình diễn, giúp khán giả hiểu rõ hơn những giá trị văn hóa hình thành từ quá trình mưu sinh trên biển.

Kể câu chuyện biển bằng nghệ thuật

Chương trình được xây dựng theo ba chương: Hồn biển quê hương, Sắc màu Lễ hội Cầu ngư và Khát vọng vươn khơi. Mỗi chương tái hiện một lát cắt của đời sống ngư dân, từ lao động sản xuất, tín ngưỡng đến khát vọng chinh phục biển khơi.

Tiếng hò, điệu múa, nhịp trống và những màn trình diễn tái hiện sinh động nhịp sống của làng biển, tạo nên một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc nhưng vẫn giữ được tinh thần nguyên bản của di sản.

Khi nghi lễ trở thành cầu nối với công chúng

Điểm nhấn của chương trình là màn tái hiện nghi thức rước sắc thần Nam Hải. Ảnh: Minh Huyền

Điểm nhấn của chương trình là màn tái hiện nghi thức rước sắc thần Nam Hải – nghi lễ linh thiêng trong tín ngưỡng thờ cá Ông của cư dân ven biển. Trên sân khấu, nghi thức không bị biến thành màn trình diễn đơn thuần mà được chuyển tải bằng ngôn ngữ nghệ thuật, giúp người xem hiểu hơn ý nghĩa của tín ngưỡng và mối quan hệ giữa con người với biển cả.

Văn hóa trở thành động lực phát triển du lịch

Việc sân khấu hóa di sản mở ra hướng tiếp cận mới trong phát triển du lịch văn hóa. Thay vì chỉ tham quan, du khách có cơ hội cảm nhận chiều sâu của văn hóa biển thông qua những trải nghiệm nghệ thuật sống động. Đây cũng là cách để các địa phương biến bản sắc văn hóa thành nguồn lực phát triển bền vững mà vẫn giữ gìn giá trị cốt lõi của di sản.

Giữ hồn Việt bằng những cách kể mới

Tiếng hò hòa cùng nhịp chèo, những động tác mô phỏng con thuyền vượt sóng đã tái hiện sinh động nhịp sống của làng biển. Ảnh: Minh Huyền

Câu chuyện của "Đắk Lắk - Sắc màu di sản miền biển" cho thấy di sản sẽ có sức sống lâu bền khi được kể lại bằng ngôn ngữ phù hợp với công chúng hôm nay. Khi nghệ thuật trở thành cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, những nghi lễ, làn điệu và ký ức của cư dân miền biển không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục lan tỏa, góp phần khẳng định giá trị văn hóa Việt trong dòng chảy đương đại.

Ngọc Mai tổng hợp