NSND Huỳnh Tú đưa lời ru dân gian bước vào đời sống âm nhạc đương đại

10/06/2026, 16:12

NSND Huỳnh Tú nhiều năm sưu tầm, nghiên cứu và đưa lời ru dân gian vào đời sống âm nhạc đương đại, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống đến thế hệ trẻ.

Từ những câu hát ru mộc mạc của bà và mẹ trong ký ức tuổi thơ đến những tác phẩm âm nhạc mang hơi thở đương đại, NSND Huỳnh Tú đã dành nhiều năm nghiên cứu, sưu tầm và lan tỏa giá trị của lời ru dân gian Việt Nam. Với chị, lời ru không chỉ là một loại hình dân ca mà còn là kho tàng văn hóa chứa đựng tâm hồn, tình cảm và bản sắc của người Việt qua nhiều thế hệ.

Hành trình bắt đầu từ những câu hát của mẹ

Trong ký ức của nhiều người Việt, lời ru là âm thanh đầu tiên của cuộc đời. Với NSND Huỳnh Tú cũng vậy. Những câu hát ru từ thuở ấu thơ đã gieo vào tâm hồn chị tình yêu đặc biệt với âm nhạc dân gian.

Lớn lên và theo đuổi con đường nghệ thuật chuyên nghiệp, chị nhận ra rằng lời ru không chỉ đơn thuần là phương thức đưa trẻ vào giấc ngủ mà còn là một hình thức truyền tải văn hóa dân gian đặc sắc. Trong từng câu hát chứa đựng tri thức dân gian, đạo lý làm người, tình yêu quê hương đất nước và những giá trị nhân văn sâu sắc được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Theo chị, đây chính là một phần di sản tinh thần quý giá cần được bảo tồn và tiếp tục lan tỏa trong đời sống hiện đại.

Lời ru – di sản sống của văn hóa Việt

Qua nhiều năm nghiên cứu và biểu diễn, NSND Huỳnh Tú nhận thấy mỗi vùng miền đều sở hữu những làn điệu ru mang sắc thái riêng.

Nếu lời ru Bắc Bộ đậm chất trữ tình và mộc mạc thì lời ru miền Trung lại mang âm hưởng sâu lắng, da diết. Trong khi đó, lời ru Nam Bộ lại gần gũi, phóng khoáng và giàu chất tự sự. Dù khác nhau về giai điệu hay ngôn ngữ biểu đạt, tất cả đều phản ánh đời sống tinh thần phong phú của cộng đồng người Việt.

Điều làm nên sức sống của lời ru chính là khả năng kết nối con người với cội nguồn văn hóa. Không ít làn điệu đã tồn tại hàng trăm năm và vẫn được lưu giữ trong đời sống cộng đồng cho đến hôm nay. Chính vì thế, theo nữ nghệ sĩ, việc bảo tồn lời ru không chỉ là gìn giữ âm nhạc mà còn là bảo tồn ký ức văn hóa dân tộc.

Đưa lời ru đến gần hơn với công chúng trẻ

Trong bối cảnh đời sống hiện đại thay đổi nhanh chóng, không gian của những câu hát ru truyền thống ngày càng thu hẹp. Nhiều gia đình trẻ không còn duy trì thói quen hát ru như trước đây. Điều đó đặt ra bài toán làm thế nào để những giá trị văn hóa này tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Từ trăn trở ấy, NSND Huỳnh Tú đã lựa chọn con đường sáng tạo mới. Thay vì chỉ trình diễn nguyên bản các làn điệu dân gian, chị chủ động đưa chất liệu lời ru vào các tác phẩm âm nhạc mới, kết hợp với hòa âm hiện đại và các hình thức biểu diễn phù hợp với thị hiếu công chúng hôm nay.

Theo chị, đổi mới không có nghĩa là làm mất đi bản sắc truyền thống. Điều quan trọng là giữ được tinh thần, cảm xúc và giá trị cốt lõi của lời ru trong khi tìm kiếm những hình thức thể hiện mới để tiếp cận khán giả trẻ.

Khi di sản bước vào đời sống âm nhạc đương đại

Một trong những dấu ấn nổi bật trong hành trình nghệ thuật của NSND Huỳnh Tú là việc đưa chất liệu dân gian vào các chương trình biểu diễn, các dự án âm nhạc cộng đồng và hoạt động giáo dục nghệ thuật.

Thông qua các chương trình này, công chúng không chỉ được thưởng thức những giai điệu quen thuộc mà còn hiểu thêm về nguồn gốc, ý nghĩa văn hóa của từng làn điệu ru. Đây cũng là cách giúp di sản dân gian tiếp tục tồn tại như một phần của đời sống thay vì chỉ nằm trong các công trình nghiên cứu hay kho lưu trữ.

Nữ nghệ sĩ cho rằng thế hệ trẻ hoàn toàn có thể tiếp nhận và yêu thích âm nhạc truyền thống nếu được giới thiệu bằng ngôn ngữ phù hợp với thời đại. Chính vì vậy, việc kết nối giữa dân gian và đương đại cần được xem là một hướng đi lâu dài trong công tác bảo tồn văn hóa.

Người giữ lửa cho những thanh âm của ký ức

Không chỉ biểu diễn, NSND Huỳnh Tú còn tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ yêu âm nhạc dân tộc. Với chị, điều quý giá nhất không phải là số lượng tiết mục biểu diễn hay giải thưởng đạt được, mà là việc ngày càng có nhiều người trẻ quan tâm đến những giá trị truyền thống.

Trong hành trình ấy, lời ru dân gian luôn là nguồn cảm hứng xuyên suốt. Mỗi câu hát, mỗi giai điệu đều mang theo câu chuyện của quê hương, của gia đình và của ký ức cộng đồng.

Giữa nhịp sống hiện đại đầy biến động, những nỗ lực của NSND Huỳnh Tú cho thấy di sản không phải là những giá trị bất động thuộc về quá khứ. Khi được gìn giữ và sáng tạo đúng cách, những câu hát ru quen thuộc vẫn có thể tiếp tục sống trong đời sống hôm nay, trở thành nhịp cầu kết nối giữa truyền thống và tương lai.

Thu Hương tổng hợp